Thời điểm giao mùa hoặc những ngày có sương mù kéo dài là giai đoạn nhiều loại cây trồng gặp khó khăn trong sinh trưởng. Ánh sáng yếu, độ ẩm cao khiến cây chậm quang hợp, giảm hấp thu dinh dưỡng và dễ bị các loại nấm bệnh tấn công. Bà con cần đặc biệt chú ý để kịp thời xử lý, tránh ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng mùa vụ.

1. Tác hại của sương mù đối với cây trồng

Theo các chuyên gia nông nghiệp, sương mù kéo dài làm giảm cường độ ánh sáng, khiến quá trình quang hợp của cây bị đình trệ. Hệ thống rễ hấp thu kém, dinh dưỡng bị rửa trôi, dẫn đến cây chậm phát triển, rụng bông, rụng trái và giảm khả năng chống chịu sâu bệnh.

Các tác hại cụ thể gồm:

• Chậm quang hợp – hấp thu phân bón kém: Thiếu ánh sáng khiến cây không tổng hợp đủ năng lượng, dẫn đến việc hấp thụ phân bón qua gốc kém hiệu quả, ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ sinh trưởng.
• Sốc chênh lệch nhiệt độ: Khi trời chuyển từ lạnh sang nắng gắt, cây dễ bị sốc nhiệt hoặc mất cân bằng trao đổi chất.
• Phát sinh nấm bệnh: Độ ẩm cao là điều kiện lý tưởng cho các loại nấm như Phytophthora, Rhizoctonia hoặc nấm muội phát triển, đặc biệt nguy hiểm với vườn đang ra bông hoặc trái non.

Hậu quả của việc không xử lý kịp thời là cây còi cọc, năng suất giảm, thậm chí có thể chết cục bộ nếu nấm bệnh lan rộng. Vì vậy, việc phòng bệnh sớm và điều hòa dinh dưỡng trong giai đoạn này là vô cùng quan trọng.

2. Giải pháp chăm sóc cây trồng trong thời tiết sương mù

Để giúp cây duy trì sức khỏe và phát triển ổn định trong điều kiện thiếu nắng, bà con có thể áp dụng đồng bộ các biện pháp sau:

Bổ sung dinh dưỡng tăng cường quang hợp

• Phun bổ sung Magie (Mg), Lưu huỳnh (S) và Kẽm (Zn) để kích thích diệp lục và tăng khả năng quang hợp của lá.
• Sử dụng các chất điều hòa sinh trưởng như Nitrophenol, NAA cho giai đoạn dưỡng đọt hoặc nuôi trái nhằm tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng.
• Pha thêm Fulvic acid khi phun phân bón lá để cải thiện khả năng hấp thu và giảm thất thoát dinh dưỡng do sương.

Phòng ngừa và kiểm soát nấm bệnh

• Dùng các loại thuốc phổ rộng, lành tính như Mancozeb Xanh, Chitosan Đồng Kẽm hoặc Lân 2 chiều (tưới gốc) để tăng sức đề kháng, hạn chế nấm bệnh phát sinh.
• Không nên lạm dụng thuốc hóa học mạnh vì có thể làm cháy lá hoặc gây độc rễ trong điều kiện thiếu ánh sáng.
• Duy trì vệ sinh vườn, dọn sạch lá rụng, cỏ dại quanh gốc đến mép tán để hạn chế nơi trú ẩn của nấm.

Quản lý nước và thoát ẩm hợp lý

Trong những ngày sương dày, bà con nên giảm tần suất tưới, chỉ tưới khi đất thật sự khô để tránh úng rễ. Đảm bảo hệ thống thoát nước hoạt động tốt, không để đọng nước quanh gốc. Đối với cây trồng trong nhà lưới, cần mở mái hoặc quạt thông gió để giảm độ ẩm.

Tăng sức đề kháng tự nhiên cho cây

Bên cạnh việc dùng thuốc, bà con có thể áp dụng các biện pháp sinh học như:

• Sử dụng vi sinh vật đối kháng Trichoderma để bảo vệ rễ khỏi nấm hại.
• Phun định kỳ chế phẩm sinh học chứa axit amin và humic để giúp cây phục hồi nhanh sau sốc nhiệt.
• Che phủ gốc bằng rơm rạ hoặc vỏ trấu để duy trì độ ẩm ổn định.

3. Lưu ý đặc biệt cho vườn sầu riêng và cây ăn trái

Trong giai đoạn ra hoa hoặc trái non, cây rất nhạy cảm với thay đổi thời tiết. Khi có sương mù kéo dài, bà con cần:

• Tăng cường phun Bo, Canxi để hạn chế rụng hoa và rụng trái non.
• Tránh bón phân đạm quá liều vì dễ gây sốc sinh lý khi thiếu ánh sáng.
• Quan sát thường xuyên mặt dưới lá – nơi nấm bệnh thường xuất hiện đầu tiên để xử lý sớm.

Việc chủ động phòng ngừa và chăm sóc đúng kỹ thuật sẽ giúp cây khỏe mạnh – đậu bông tốt – trái phát triển ổn định ngay cả trong điều kiện thời tiết bất lợi.

4. Kết luận

Sương mù và thiếu nắng không chỉ làm chậm tiến độ mùa vụ mà còn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát nấm bệnh trên diện rộng. Bà con nên chủ động áp dụng các biện pháp tăng quang hợp, điều hòa sinh trưởng và phòng nấm sinh học để cây phát triển ổn định, đảm bảo năng suất và chất lượng mùa thu hoạch.